Τι είναι η Ατοπία του Δέρματος;

Η λέξη “ατοπία” προέρχεται από το Ελληνικό στερητικό “α” και το “τόπος”. “Χωρίς τόπο”, ένας τέλειος τρόπος για να περιγράψουμε την πάθηση αυτή που τόσο δύσκολα μπορούμε να καταλάβουμε και να κατανοήσουμε.

 

Η ατοπική δερματίτιδα ή ατοπικό έκζεμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος. Είναι μια αρκετά συνηθισμένη πάθηση.

 

Εμφανίζεται συχνά στην ηλικία περίπου των τριών μηνών, ενδέχεται ωστόσο να εκδηλωθεί και νωρίτερα.

Η κατανόηση της φύσης της ατοπικής δερματίτιδας είναι ζωτικής σημασίας. Εφόσον, το έκζεμα, εμφανίζεται σε διαφορετικό σημείο του σώματος από το σημείο επαφής με το αλλεργιογόνο, η εφαρμογή τοπικής αγωγής από μόνη της, δεν μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική θεραπεία.

Αίτια Ατοπικής Δερματίτιδας

Η ατοπική δερματίτιδα, έχει συσχετιστεί με γενετική (κληρονομική) προδιάθεση. Η γενετική προδιάθεση όμως, δεν καθιστά βέβαιη την εκδήλωση της. Έτσι, σε ένα άτομο με γενετική προδιάθεση, πρέπει να προκύψουν επιπλέον επιβαρυντικοί παράγοντες κατά τη διάρκεια της ζωής του, που θα προάγουν και θα πυροδοτήσουν την εμφάνιση της νόσου.

Οι παράγοντες που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της ζωής και επιβαρύνουν ένα άτομο επιπρόσθετα της γενετικής προδιάθεσης, ονομάζονται «επι-γενετικοί» και έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην αντιμετώπιση της νόσου, γιατί συχνά μπορούν να μεταβληθούν.

  • Κλιματολογικοί παράγοντες:

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα εμφανίζεται επιδείνωση, ενώ αντιθέτως το καλοκαίρι υπάρχει ύφεση. Επίσης, μεγάλες και απότομες αλλαγές της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας προκαλούν εξάρσεις.

 

  • Ψυχο-συναισθηματική επιβάρυνση:

Καταστάσεις που προκαλούν stress, προκαλούν πολύ συχνά έντονη επιδείνωση της ατοπικής δερματίτιδας. Αυτό, αφορά όλες τις ηλικίες, ακόμη και μικρά παιδιά. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα, όταν το πρώτο παιδί πάσχει από ατοπική δερματίτιδα και είναι σε ύφεση η πάθηση και προκαλείται έντονη επιδείνωση με την έλευση του 2ου παιδιού στην οικογένεια. Επίσης, συχνά, τα παιδιά με εμφανείς δερματικές βλάβες τυγχάνουν σκληρής αντιμετώπισης από τους συνομηλίκους τους, απομονώνονται και δημιουργείται φαύλος κύκλος.

 

  • Αλλεργιογόνα:

Ορισμένες τροφές, αλλά και αεροαλλεργιογόνα (όπως προαναφέρθηκε) μπορεί να επιδεινώσουν την ατοπική δερματίτιδα. Παλαιότερα, αλλά και σήμερα εφαρμόζονται διάφορα μέτρα αποφυγής (δίαιτες, καλύμματα για στρώματα και μαξιλάρια κ.λπ.) τις περισσότερες φορές με αμφισβητούμενα αποτελέσματα. Προσοχή χρειάζεται ώστε να μην διαταραχθεί το όλο δυναμικό της οικογένειας και η ποιότητα της καθημερινής ζωής, με πρακτικές και συμπεριφορές που απλώς αυξάνουν το stress και τελικά ενδέχεται να επιβαρύνουν αντί να βελτιώσουν μία κατάσταση.

 

  • Λοιμώξεις:

Οι λοιμώξεις του δέρματος, συχνά σαν επιπλοκή του τραυματισμού από το ξύσιμο επιδεινώνουν τη πάθηση, αλλά και οι συστηματικές βαρείες λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν έξαρση.

 

  • Ερεθιστικές ουσίες:

Το δέρμα στην ατοπική δερματίτιδα είναι ξηρό και εύκολα ερεθίζεται. Επαφή με ουσίες και παράγοντες που ερεθίζουν ακόμη και το φυσιολογικό δέρμα, είναι ευνόητο ότι έχουν πολλαπλασιαστική δράση στο ατοπικό δέρμα. Επαφή με μάλλινα ή συνθετικά ενδύματα, κολόνιες και άλλα καλλυντικά, έντονο τρίψιμο, πολύ ζεστό μπάνιο, ιδρώτας και ό,τι άλλο μπορεί να ερεθίζει το δέρμα μπορεί να προκαλέσει έξαρση της πάθησης.

Αντιμετώπιση

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία για την ατοπική δερματίτιδα. Ωστόσο, η εφαρμογή τοπικής αγωγής και η προστασία του δέρματος, μπορούν να ανακουφίσουν τον κνησμό και να μειώσουν σε κάποιο βαθμό την επανεμφάνιση νέων βλαβών. Βοηθά για παράδειγμα, η αποφυγή ισχυρών σαπουνιών, η τακτική ενυδάτωση της επιδερμίδας και η εφαρμογή κάποιας φαρμακευτικής κρέμας ή αλοιφής.

Η διενέργεια ειδικών εξετάσεων που εντοπίζουν με ακρίβεια τις μεταβολικές διαταραχές και τις ελλείψεις του οργανισμού, καθοδηγούν τις ιατρικές παρεμβάσεις της Δερματολόγου στη διόρθωση των ελλείψεων, στον τρόπο ζωής και στη διατροφή, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της πορείας των ασθενών με ατοπική δερματίτιδα.

Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετρούν πολύ μικρά μόρια, τα οποία συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές.

Δρ. Χαρά Μπαρμπάνη | Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος στην Πάτρα
Ώρες Λειτουργίας

Δευτέρα 14:00 - 20:00
Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή 09:00 - 15:00
Πέμπτη 12:00 - 20:00